Graphic Design uit het Midden-Oosten: cutting edge en cross cultural

 

Hamza Abdelal

Hamza Abdelal

Het Midden-Oosten staat op ontploffen. Inderdaad, de Arabische wereld en Iran barsten van de creatieve energie. Getuige daarvan is de grafische vormgeving uit de regio. Deze creatieve discipline is daar nog vrij jong, maar hevig aan het boomen. Neem de rijke visuele cultuur uit de regio, de sociale en politieke situatie, de invloed van de globalisatie en je hebt verbluffende en prikkelende cross-culturele designs.

Niet wijzen -  Mohamed Nabil Ladib

Niet wijzen – Mohamed Nabil Ladib

Grafische vormgeving uit het Midden-Oosten? Dat zijn wat posters en logo’s met wat kamelen, veel goud en palmbomen, toch? Akkoord, af en toe draaft er ergens wel een kameel op een poster op. Of wordt er een verguld logo onthuld van één of ander bedrijf uit Dubai. Maar wie in stereotypes over Arabisch grafisch design denkt, komt bedrogen uit. De nieuwe generatie ontwerpers overstijgt de clichés uit de Arabische wereld. Sterker nog, de creatieve uitspattingen van de designers zijn vaak cutting edge en baanbrekend. De visuele cultuur, de traditie en de invloed van de globalisatie heeft namelijk genoeg inspiratie te bieden. Geen sprake van een clash of civilizations hier, maar de manifestatie van een hybride grafische mengvorm. Geen wonder dat er vanuit het Westen een toenemende interesse is voor vormgeving uit de regio.

Kareem Lotfy

Kareem Lotfy

Grafische vormgeving heeft in het Midden-Oosten later zijn intrede gedaan dan in het Westen, maar de resultaten zijn daarom niet minder krachtig. In een tijd waarin we blootgesteld worden aan een niet aflatende stroom van gefotoshopte beelden krijgen handgemaakte designs meer en meer erkenning. In landen als Egypte en Libanon wordt in de kunstacademies nog veel belang gehecht aan tekenkunst. Die academies brengen vaak übergetalenteerde illustratoren voort die hun handgemaakte ontwerpen mixen met digitale illustraties. Het resultaat zijn designs met diepte en textuur die nostalgie ademen, maar tegelijk eigentijds aandoen.

Engy Aly

Engy Aly

 

Wie nu ontwerpen van Arabische creatievelingen bekijkt, merkt veel kalligrafie op. Maar de grafische scene heeft de kalligrafie slechts schoorvoetend omarmd. Arabische kalligrafie heeft een verheven status in het Midden-Oosten. Het is een diepgewortelde traditie in de Arabische en Perzische visuele cultuur, en wordt door velen gezien als de hoogste vorm van visuele expressie. Mede hierdoor heerste er bij de designers een zekere angst om deze ‘heilige’ kunstvorm aan te tasten. De laatste jaren hebben verschillende kunstdisciplines de kracht van kalligrafie ontdekt, waaronder ook de grafische vormgeving. Jonge designers uit het Midden-Oosten hebben klassieke kalligrafie omarmd en in hun designs verwerkt. Zo deinst kalligraaf en grafische vormgever Mouneer El Shraani uit Damascus er niet voor terug om kalligrafie te bewerken en zo te integreren in een hedendaagse ontwerp. Hij benadert de kalligrafie niet als een rigide kunstvorm, maar doopt die om tot een persoonlijke grafische stijl.

Abu Saeed Eskandari

Abu Saeed Eskandari

Mouneer El Shraani

Mouneer El Shraani

Cinema in Iran - samoshaver

Cinema in Iran – samoshaver

Mehdi Saeedi

Mehdi Saeedi

Saeedi Mehdi

Saeedi Mehdi

 

Talib typeTerwijl er een overaanbod is van Latijnse lettertypes, hebben Arabische grafische vormgevers weinig lettertypes voor handen. Arabische typografie kon lange tijd niet optornen tegen de esthetische waarde en het belang van kalligrafie. Mede dankzij de snel groeiende grafische scene ontstond het besef van een nood aan lettertypes die passen binnen een internationale grafische setting. Sinds enkele jaren hebben de Arabische lettertypes een stevige ontwikkeling ondergaan. Ook de veranderende demografische realiteit in het Westen vroeg om een intercultureel lettertype. In grootsteden als Amsterdam en Londen heeft een aanzienlijk deel van de bevolking een Arabische achtergrond. Zo lanceerden Ben Wittner en Sasha Thoma enkele jaren geleden ‘Talib Type’, een Latijns lettertype geïnspireerd op het Arabische schrift.

 

Er is een nieuwe generatie opgestaan van grafische vormgevers en illustratoren. Gevestigde waarden zoals Tarik Atrissi, Reza Abedini en Diana Hawatmeh zijn al lang geen onbekenden meer in de internationale grafische wereld. Binnenkort meer over deze en andere grafische talenten.

Reza Abedini

Reza Abedini

 

 

Comments

This post is also available in: English