Nederland rolt de rode loper uit voor Clash

clash-still4

Op 27 oktober 2016 brengt Amstelfilm de Egyptische film Clash uit in Nederland. Het gebeurt op zijn zachtst gezegd niet vaak dat een Arabische film uitkomt in Nederland of België, maar Amstelfilm ziet het fantastische potentieel van Clash, de tweede speelfilm van Mohamed Diab. De film krijgt een première in Amsterdam op 24 oktober, in het EYE Filminstituut, en hoofdrolspeelster Nelly Karim en de regisseur Mohamed Diab zullen erbij zijn.

Clash (Eshtebak in het Arabisch) is de tweede langspeelfilm van Mohamed Diab, de regisseur gekend van de controversiële film Cairo 678. Hij volgt hierin drie Caïreense vrouwen die genoeg hebben van de constante seksuele intimidatie waaronder ze lijden. De film kwam uit in 2010, net vóór de revolutie, en is gebaseerd op de ervaringen van echte vrouwen. Cairo 678 werd zeer goed onthaald, en ook Diabs tweede langspeelfilm gaat die kant op. Dit jaar werd Clash al geselecteerd voor Un Certain Regard in Cannes, en werd de film gekozen als de Egyptische inzending voor de Oscars. Het is ook de enige Arabische film die in competitie vertoond wordt op het Filmfestival van Gent (14, 15 en 18 oktober).

Op hoogst originele wijze toont de Clash de gewelddadige nasleep van de Egyptische revolutie. Het verhaal speelt zich af net na de politieke gebeurtenissen van juni 2013, binnenin een politietruck waarin zowel leden van de Moslimbroeders als aanhangers van het leger en gewone burgers gevangen genomen worden. Tegen wil en dank komen deze verschillende partijen samen in een heel beperkte ruimte. De film vraagt: hoe gaan deze mensen met elkaar om, waar is hun menselijkheid, en hoe nemen zij hun plaats in binnen de beperkte ruimte waarin zij zich bevinden? Clash gebruikt een kleine locatie om een grote impact te veroorzaken – een metaforische bom die ontploft op het scherm.

clash-still3

Mohamed Diab staat ook bekend als een van de meest controversiële stemmen van de revolutie in de Egyptische media. Het idee om deze film over de revolutie te maken kwam er niet alleen omdat Cairo 678 een van de vele symptomen aankaartte van wat mis was met de Egyptische samenleving, maar ook omdat film nog steeds het beste middel is om een groot publiek in Egypte te bereiken. “Ik steunde op mijn pas ontdekte roem: Cairo 678 was net uitgekomen, ik was op de televisie geweest, en mensen herkenden me,” aldus de regisseur. “In Egypte kennen mensen me meer als activist dan als filmmaker. Ik was niet een van de ideologen van de beweging, maar wel een van de initiatiefnemers en een van de stemmen. Ik zette mijn baan als regisseur even opzij om samen met het Egyptische volk te vechten voor de democratie. Ik beschouwde het als mijn plicht.”

Hij heeft er, samen met zijn broer als coscenarist, vier jaar over gedaan om de film te ontwikkelen. Het resultaat is een film over het falen van de revolutie en de gewelddadige gevechten die uitbraken tussen zij die president Morsi steunden en zij die de revolutie verder wilden zetten. “In de vier jaar die het ons heeft gekost om het scenario op punt te stellen,” zegt Diab, “veranderde de situatie elke dag en was elk idee dat we hadden onmiddellijk voorbijgestreefd. Het was pas na de situatie met Morsi en zijn afzetting door het leger dat mijn broer Khaled en ik met het feitelijke idee van Clash op de proppen kwamen. Ironisch genoeg werd het enige relevante onderwerp voor een film over de revolutie, het falen van de revolutie.” Er heerst een koortsachtige spanning doorheen de hele film, van begin tot einde, en het is voor de scenaristen, regisseur en acteurs, maar ook voor het publiek van de film een uiterst intense belevenis waarbij iedereen voor zichzelf iets uit de chaos moet proberen te halen.

clash-still1

Actrice Nelly Karim, een van de grootste sterren van de Egyptische cinema van het moment, speelt de hoofdrol in Clash. Karim was ook de ster van Cairo 678. Zij is afkomstig uit Alexandrië en studeerde aan de kunstacademie in Caïro. Voor ze actrice werd was ze balletdanseres en model. Zij kreeg de prijs voor beste actrice op het Cairo International Film Festival en samen met haar mede-actrices ook de grote juryprijs voor Cairo 678 op de Asian Pacific Screen Awards van 2011. “Wat ik het beste vond aan het script was dat Mohamed niet voor of tegen een specifieke groep is,” zegt ze over Clash. “Dat liet hij open. Het is aan het publiek om te beslissen voor wie je sympathie hebt en wie je haat.” Diab antwoordt hierop dat het euforische gevoel van nationale eenheid, zo levendig tijdens de Arabische Lente, nu vervangen is door angst en geweld. “Maar uiteindelijk is dit een film over de mensheid, en hoe de menselijke geest de politiek ver overstijgt. Dit is geen film over politiek maar over de gewone mens op een plaats waar veel verschillende soorten mensen samenkomen,” zo klinkt het.

clash-still2

Niet alleen de revolutie en haar falen waren een heuse uitdaging voor de filmmakers. Ook filmen in Caïro stelde de crew voor uitdagingen, omdat er wantrouwen heerst en de film dat ook uitspeelt. “Mensen vinden iedereen verdacht. We werden vaak lastig gevallen of gestopt,” vertelt Diab. “De scène met de brug bijvoorbeeld werd opgenomen in de stad, op een groot knooppunt van één de drukste snelwegen in Caïro. De schietpartij veroorzaakte ongelooflijke chaos; mensen dachten dat het een demonstratie was en liepen angstig weg.”

De uiteindelijke boodschap van de film, hoopt Diab, is er een van solidariteit en menselijkheid. “De film doet verschillende dingen met een mens, en de meest voor de hand liggende boodschap is dat, als we doorgaan zoals we nu bezig zijn, we nooit zullen verkrijgen waar de revolutie voor stond. Toch droom ik nog steeds van de dag dat iemand uit de revolutie opstaat, iemand die niet van de islamitische wet of van het leger is, om uiteindelijk in staat is het land te leiden.” Hoewel de film het falen van de revolutie aankaart, blijft Diab dus hoopvol dat Egypte binnen afzienbare tijd de dingen voor mekaar krijgt.

Wil jij kans maken op een gratis ticket voor de rode loper-première in Amsterdam? Stuur dan het antwoord op deze vraag voor 21 oktober naar al.artemagazine@gmail.com!

HOE HEET DE DEBUUTFILM VAN MOHAMED DIAB?

 

Comments

Geef een reactie