Hoopvolle verhalen uit Gaza

Hassan Abo Ali & Mohammed Alhaj perform in Turnhout| © Assia Missaoui
Hassan Abo Ali & Mohammed Alhaj perform in Turnhout| © Assia Missaoui

“Mijn naam is Rana en ik woon in de stad der ruzies: Gaza. Door ons geruzie is de hele wereld beginnen kibbelen. Ik heb net een oorlog meegemaakt van 51 of 52 dagen lang, ja, zelfs over het aantal dagen wordt er ruzie gemaakt.” Aan het woord is Rana, een zeventienjarig meisje uit Palestina. Samen met 11 andere jongeren reisde ze begin oktober van Gaza naar België. De tocht was niet zonder obstakels, maar alles hebben ze ervoor over om hun verhaal hier te delen. Wat volgt is een inspirerende getuigenis van een groepje jonge Palestijnen die op een hoopvolle manier omgaan met hun leven in ‘de stad der ruzies’.

Verschillende theaterproducties, © Theatre Day Productions facebook

Theaterproductie TDP in Gaza | © Theatre Day Productions facebook

Toneel werkt bevrijdend

De 12 jongeren maken deel uit van de organisatie Theatre Day Productions (TDP), of in het Arabisch ‘Ayyam Al Masrah’. TDP werd opgericht in 1995 en ademt één en al theater. De multiculturele staf en vrijwilligers zijn werkzaam in de Gaza-strook en bieden een professionele toneelopleiding aan van drie jaar. Er worden ook verschillende workshops georganiseerd, van een theaterstuk schrijven en opvoeren tot zelfs animatiefilmpjes tekenen. Door samen te werken met verschillende scholen in Gaza krijgen ook de allerjongsten de kans om kennis te maken met toneel via het programma ‘Kids 4 Kids’.

TDP schenkt aandacht aan alle aspecten van acteren en improviseren, maar ze hebben ook oog voor de maximale persoonlijke ontplooiing van de jongeren. Toneelspelen werkt bevrijdend, de aspirant acteurs leren nieuwe manieren om hun emoties te uiten en hun traumatische ervaringen te verwerken. TDP biedt hen een uitlaatklep om de dagelijkse realiteit in Gaza draaglijker te maken. De theaterzaal wordt een andere werkelijkheid waarin ze even kunnen tot rust komen en ontspannen, terwijl het publiek (bestaande uit Palestijnse kinderen, jongeren, ouders en leerkrachten) zorgt voor een luisterend oor.

Palestijnse kinderen tijdens de workshop Animatiefilms | © Theatre Day Productions facebook

Palestijnse kinderen tijdens de workshop Animatiefilms | © Theatre Day Productions facebook

Het publiek tijdens een theatervoorstelling van TDP | © Theatre Day Productions facebook

Het publiek tijdens een theatervoorstelling van TDP | © Theatre Day Productions facebook


Zuiddag en ‘Work For Change’

Maar hoe kwam Theatre Day Productions nu in België terecht? Elk jaar zetten zo’n 12 000 Vlaamse jongeren zich in voor de campagne ‘Work For Change’ van Zuiddag. Voor één dag, dit jaar op donderdag 16 oktober, vervangen scholieren uit het vierde, vijfde en zesde middelbaar hun lessen door een job. Leerlingen kunnen solliciteren bij de overheid, bedrijven, organisaties, of zelfs als zelfstandige. Het loon dat ze die dag verdienen, gaat integraal naar een internationaal project. Dit jaar werd beslist om TDP uit Gaza, een partnerorganisatie van Broederlijk Delen, financieel te steunen.

Dag 1 presentatie @ kOsh Campus Bovenrij in Herentals | © Assia Missaoui

Dag 1 presentatie @ kOsh Campus Bovenrij in Herentals | © Assia Missaoui

De Palestijnse jongeren van TDP kregen een belangrijke rol in de promotiecampagne voor Zuiddag. Vorige week bezochten ze een tachtigtal scholen die meewerken aan Zuiddag om hun hoopvol verhaal uit Gaza te vertellen. Wie zijn we? Hoe is het voor ons om op te groeien in Gaza? Wat doet onze organisatie TDP precies? Waarvoor zal de opbrengst van Zuiddag gebruikt worden? Door het persoonlijke en vaak intense contact tussen de Palestijnse en Vlaamse jongeren ontstaat er een groot gevoel van verbondenheid. De leerlingen kunnen nu een concreet gezicht plakken op de organisatie waarvoor ze de handen uit de mouwen zullen steken. Ze beseffen meer dan ooit dat ze met hun actie bijdragen aan het recht op jong zijn in Gaza, het thema van Zuiddag dit jaar. Deze week voeren de Palestijnse jongeren ook drie keer een groot toneelstuk op (in Diest, Brussel en Leuven) voor een publiek van Vlaamse jongeren. Het stuk is getiteld ‘Zomervakantie in Gaza’. Zoals elk ander toneel door TDP geschreven, is het gebaseerd op de persoonlijke ervaringen van de acteurs.

TDP en de scholieren van KTA Brasschaat |© Assia Missaoui

TDP en de scholieren van KTA Brasschaat |© Assia Missaoui

Rana en Reem

Ik had de eer om vorige week als tolk Arabisch op pad te gaan in Vlaanderen met Rana en Reem, twee meisjes uit de TDP-groep die zijn mee gereisd naar België. Hun persoonlijk levensverhaal in het Arabisch brengt al meteen emoties teweeg bij het vertalen. Op mijn 17de was ik niet bezig met het gevaar van bommen of inslaande raketten. Zelfs nu op mijn 24ste word ik daar niet mee geconfronteerd. Maar hier sta ik dan, naast twee Palestijnse meisjes van 17 en 24, die kort schetsen hoe ze reeds verschillende conflicten en oorlogssituaties in hun thuisstad Gaza overleefd hebben.

Melancholische klanken als troost

Rana | © Zuiddag facebook

Reem | © Zuiddag facebook

Maar Rana en Reem hebben elk een eigen uitweg gevonden uit de dagelijkse traumatische gebeurtenissen. Reem en haar oed, een snaarinstrument uit het Midden-Oosten, zijn onafscheidelijk. “Hij is mijn beste vriend, soms een lastige vriend, maar ik hou van hem en hij van mij. Al 12 jaar staat hij trouw aan mijn zijde.” Muziek is voor haar de enige houvast waarop ze in tijden van oorlog kan vertrouwen. Het betoverende getokkel verraadt hoe gepassioneerd ze is. Haar inspiratie vloeit voort uit de verschillende geluiden die ze dagelijks in Gaza ontmoet: gehuil, suizende raketten, maar ook een spontane lach of opgewonden stemmen van Palestijnse kinderen op straat.

Tijdens de oorlog afgelopen zomer gaf Reem workshops oed voor jongeren, kinderen en speciaal ook voor vrouwen uit Gaza. De melancholische klanken die Reem oproept maken intense emoties los bij haar publiek, maar men vindt er ook troost in. De muziek laat als het ware een universeel verhaal uit Gaza weerklinken, waar heel wat inwoners steun aan hebben.

Leven is echt het moeilijkste wat er is

Rana zoekt in tijden van geweld haar toevlucht tot woorden. Ze is een getalenteerde jonge schrijfster. Haar tekst ‘Is 53 seconden lang genoeg om mijn ziel bij elkaar te rapen?’ over de oorlog in Gaza die ze vorige zomer schreef, werd in het Engels en het Nederlands vertaald.  Op verschillende scholen leest ze er stukjes uit voor, begeleid door Reem en haar oed. Rana’s pakkende getuigenis raakt elke aanwezige tot diep in de ziel. “Ik leef nog, mijn vriend, en ik hou me aan mijn belofte. Weet je waarom? Ik zal alleen maar antwoord geven omdat ik weet dat je een geheim kan bewaren: ik ben nog steeds in leven omdat de dood de makkelijkste manier is om uit de oorlog te komen, en leven is het moeilijkst. Leven is echt het moeilijkste wat er is.

Toekomstdromen

Zoals ieder meisje van 17 is Rana ook bezig met haar studies. “Volgend jaar, na het secundair, ga ik lessen recht volgen. Zodat ik met alle mensen ter wereld kan kibbelen. Maar ik wil ook filosofie studeren, om te weten te komen waarover men vroeger ruzie maakte.” Het doet mij glimlachen dat Rana ondanks haar moeilijke jeugd de zin voor humor niet verloren is.

Na de presentaties nemen de Palestijnse meisjes ruim de tijd om vragen te beantwoorden. Er is één bedenking die telkens terugkeert: “Zijn jullie niet bang in Gaza? Willen jullie niet verhuizen, wegvluchten van de onveiligheid en het geweld?” Maar Rana en Reem antwoorden hierop resoluut nee. Ze voelen zich trots dat ze in Gaza wonen, en willen hun familie en vrienden niet zomaar in de steek laten. “Misschien heb ik gewoon geluk dat ik nog leef… We weten niet hoe of waarom, maar wij Palestijnen geven niet op. Zolang we verbonden zijn blijven we hopen.” vertelt Rana. “Ik hou mezelf sterk, ik moet moedig zijn,” voegt Reem daaraan toe. “Want werken met kinderen en jongeren die getraumatiseerd zijn door de oorlog, daar is veel moed voor nodig.

"Droog je tranen, we zijn sterk" - Hassan Abo Ali | De presentaties maken veel emoties los bij de leerlingen | © Assia Missaoui

“Droog je tranen, we zijn sterk” – Hassan Abo Ali | De presentaties maken veel emoties los bij de leerlingen | © Assia Missaoui

Vrijdag 10 oktober, 11 uur ’s avonds, de laatste presentaties en tolkopdrachten zijn achter de rug. Ik zit samen met Reem en Rana in de auto op de terugweg van Oostende. We zijn allen moe maar we praten na, enthousiast. Over de voorbije week, over volgende week, over het grote toneelstuk, over Zuiddag, over de terugkeer naar Gaza. We fantaseren over de toekomst. Een toekomst waarin Rana en Reem en de hele TDP-groep grootse theaterstukken opvoeren. Waarin Reem een bekende oed-speelster wordt, en Rana een belangrijke journaliste. Een hoopvolle toekomst, waarin ik mijn nieuwe Palestijnse vriendinnen terugzie en we samen in Gaza genieten van toneel, muziek, woordkunst, en rust.

Comments

This post is also available in: English

Geef een reactie