Eye On Palestine haalt Poetic Pilgrimage naar Brussel

Poetic Pilgrimage - Hassan-Hajjaj banner (1)

Het startschot van de vijfde editie van Eye On Palestine is gegeven. Op dag vijf vervoegde een hiphopduo met een stage presence om u tegen te zeggen zich bij het festivalprogramma. De MC’s/dichteressen van Poetic Pilgrimage waren niet alleen in een documentaire over de door hen afgelegde weg te zien, maar dankzij Warrior Poets ook in levende lijve op verschillende locaties.

Sukina Douglas en Muneera Williams wisselden hun eerste blikken uit op hun middelbare school in Bristol tijdens een repititie van het gospelkoor. Hun vijftienjarige vriendschap vormt nu de rotsvaste basis voor Poetic Pilgrimage, de groep waarmee ze sinds 2002 gekend zijn. Al in het begin van hun muzikale carrière maakten de twee naam in de Londense hiphop scene. K’naan, Talib Kweli en Mutabaruka zijn slechts enkele van de klinkende namen met wie ze tot nu toe hebben samengewerkt.

“De stemmen van zwarte Britse vrouwen werden zelden gehoord. Ons verhaal werd gewoonweg niet verwoord in onze stad, in die tijd. De meeste jongeren luisterden naar standaard R&B. Er was weinig muzikale interesse in politiek of geschiedenis,” vertelt Muneera. “Omdat we merkten dat we niet vertegenwoordigd waren in de doorsnee media, noch in Groot-Brittanië, besloten we onszelf te vertengewoordigen.”

De twee woordkunstenaressen weerspiegelen op de een of andere manier wel iets van elk van ons. Ze zijn geboren in Engeland, hebben christelijke en rastafari Jamaicaanse ouders, en zijn zelf praktiserend moslim. Toch laten ze hun werk niet labelen als ‘islamitische muziek’. “We willen niet de spandoek van islam zijn, of van iets anders. We vertegenwoordigen enkel onszelf,” zo klinkt het. Daarom spreekt hun muziek een gevarieerd publiek aan. “Mensen die van reggae houden, of van Britse hiphop, moslims, moslima’s in het bijzonder, feministen, gemeenschappen van vluchtelingen in Europa… Dat is ook de reden waarom geen enkel optreden ooit hetzelfde is.”

Eye On Palestine

Als groep ging Poetic Pilgrimage door verschillende fases. In het begin rapten de twee voornamelijk over de “black British experience“. Dat evolueerde mettertijd. “Toen we ons bekeerden tot de islam ging het meer over de Muslim experience. We bekeerden ons in 2005, letterlijk drie weken voor de bomaanslagen op 7 juli. Dat veranderde het landschap van Groot-Brittanië helemaal. Er was veel vijandigheid. Vooral moslima’s werden geconfronteerd met iets waar ze eerder niet mee geconfronteerd waren. Het was daarom zeer belangrijk voor ons om te kunnen verwoorden wat we voelden,” herinnert Muneera zich.

Nog later neigden ze meer naar onderwerpen als vrijheid, vrede, gelijkheid en politiek. “We leerden over verschillende struggles, zoals die van Palestina. Als gevolg van de Afrikaanse diaspora kenden we onrechtvaardigheid. Dat werden dus populaire thema’s in onze muziek,” vervolgt de stoerste helft van de groep. Warrior Poets, een Brussels collectief dat open ruimtes voor persoonlijke narratieven creëert door middel van poëzie, spoken word, rap, muziek, kunst en discussies, nodigde het tweetal daarom voor Eye On Palestine uit.

“Dit gebeurde in teken van de screening ‘Concerning Violence’,” legt Lise Vanderpiete (Warrior Poets) uit. “Deze documentaire gaat niet rechtstreeks over Palestina, maar over de bevrijdingsstrijd en de anti-imperialistische zelfverdediging op het Afrikaanse continent. De film biedt volgens Eye On Palestine een basis om het Palestijnse verzet te kaderen en te bediscussiëren, maar breder ook het debat te voeren over de dubbele standaarden bij de legitimatie van geweld. Poetic Pilgrimage neemt evenmin een blad voor de mond over de stilzwijgende en hypocriete rol van politieke leiders in uitzichtloze conflictzones zoals Palestina.”

We willen niet de spandoek van islam zijn, of van iets anders. We vertegenwoordigen enkel onszelf.

Met slam poetry in België gaat het goed. Sinds 2012 is er Mama’s Open Mic, het Belgisch Kampioenschap Poetry Slam werd voor het eerst in 2010 gehouden, en in 2009 werd Urban Woorden opgericht, een organisatie die workshops en evenementen rond ‘urban woordkunst’ op poten zet. Tunde Adefioye (Urban Woorden) herinnert zich hoe het begon. “Mama’s Open Mic betekende het begin van een echte scene in Vlaanderen, net omdat het zo laagdrempelig was en iedereen kon deelnemen.” Deze scene is echter nog jong. “Er is nog geen echte spoken word-artiest, slammer of rapper die ik met Poetic Pilgrimage kan vergelijken. Er zijn wel een aantal opkomende slammers die al naam hebben gemaakt, zoals Aya Sabi, Shi Sha, Anissa Boujdaini, Elisabeth Severino Fernandes, en Seckou Ouologuem.”

“Het is belangrijk om slam poetry en hiphop met een boodschap in een festival als Eye On Palestine te introduceren om te tonen dat urban woordkunst voor veel mensen veel betekent,” zegt Tunde. “Slam, hiphop en spoken word bieden mensen een manier om zich te uiten. Deze kunstvormen geven niet alleen een empowering gevoel maar kunnen ook een bevrijdend middel vormen. Van de beat poetry van Amiri Baraka tot de hiphop van Public Enemy, N.W.A., Queen Latifah, Shadia Mansour en DAM, een Palestijnse hiphopgroep… Het is niet alleen hun vorm van meningsuiting maar gaat voor een groot deel ook over vrijheid van hun maatschappelijk realiteit.

“Dankzij organisaties als Warrior Poets, Pianofabriek, Koninklijke Vlaamse Schouwburg en Fiëbre (Mestizo Arts Festival) vinden de laatste twee jaar steeds meer interessante en kritische activiteiteiten plaats,” merkt Tunde op. “Ik kijk altijd uit naar evenementen zoals Poetic Pilgrimage op Eye On Palestine om nieuwe dingen te leren en te ontdekken.”

Een hogere roeping

Vandaag de dag denkt de muziek van Poetic Pilgrimage ook na over innerlijke schoonheid en wat schoonheid betekent als vrouw. Voor ze hun rijmverzen delen met de rest van de wereld bespreken de twee vrouwen eerst met elkaar welke boodschap ze willen brengen. “We zijn als groep gebaseerd op dialoog,” beschrijft Muneera. De rode draad doorheen alles blijft echter spiritualiteit. “God houdt van schoonheid dus we moeten zeker schoonheid proberen uit te drukken. We willen dat onze muziek terugwijst naar de Schepper.”

“Poetic Pilgrimage gaat om mensen vertegenwoordigen, en ontdekken wie we zelf zijn. We willen schoonheid, liefde en hoop delen, en waardigheid geven aan de verhalen van mensen. We willen in de richting van God wandelen, God proberen te vinden en dichter bij God komen. We streven ernaar de Schepping en de Schepper te begrijpen en overal schoonheid in te zien,” beschrijft Muneera gepassioneerd. En dit is wat nog maar voorafgaat aan de muziek, zegt ze. “Soms sta ik op het podium en besef ik: dit ben ik niet. Ik ben het niet die spreekt. Ik zou dit nooit alleen kunnen doen. Er is zeker een hogere roeping in wat we doen. Wanneer ik zie hoe Poetic Pilgrimage en het publiek één entiteit vormen en welke vibration daarvan uitgaat in het universum, dan ben ik zeker dat het een verandering teweegbrengt.”

CAzv90-UYAA6rLY

Hip Hop Hijabis

Filmmaakster Mette Reitzel blikte met ‘Hip Hop Hijabis’ een documentaire over Poetic Pilgrimage in. Hun godsdienstbeleving vormde daarvoor de hoofdreden. “Toen ik Poetic Pilgrimage leerde kennen staken twee zaken met kop en schouders boven de rest uit. Enerzijds hadden deze openhartige en creatieve vrouwen er echt voor gekozen om moslim te worden. Dit daagt meteen de algemene perceptie uit dat islam inherent onderdrukkend is tegenover vrouwen,” beschrijft ze. “De andere reden is natuurlijk dat ze muzikanten zijn, wat van hen ideale culturele bruggenbouwers maakt. Tegelijk zorgt dat wel voor strubbelingen met sommige leden van de moslimgemeenschap die geloven dat muziek onislamitisch is.”

Mettes initiële bedoeling was een beter begrip tussen moslims en niet-moslims in de Europese context aan te moedigen. Ondanks de vele positieve feedback is de kritiek, sinds de film vertoond werd op Al Jazeera English, niet mals geweest. “Er kwam veel commentaar op social media over welke muziek aanvaardbaar is en welke niet, en of Sukina en Muneera ‘echte moslims’ zijn.”

De regisseuse vond in Poetic Pilgrimage twee inspirerende vrouwen die niet zonder boe of ba voorgekauwde meningen doorslikken. “Ze zijn zeer weetgierig. Ze onderzoeken en bediscussiëren sommige vraagstukken liever om antwoorden te vinden die voor hen werken, dan de interpretatie van anderen als vanzelfsprekend te beschouwen,” beschrijft Mette de twee. “Deze zoektocht naar identiteit, betekenis en kracht is behoorlijk universeel. Ik hoop daarom dat de film ons aan een gedeelde mensheid zal herinneren, iets wat al te vaak vergeten wordt binnen het huidige gepolariseerde klimaat.”

 

Op 3 april wordt Hip Hop Hijabis om 20u vertoond in de Pianofabriek, gevolgd door een Q&A met de dames in hoogsteigen persoon.
Op 4 april krijg je tussen 13u en 16u de kans Poetic Pilgrimage te ontmoeten tijdens een community meeting bij Le Space.
Het volledige programma van Eye On Palestine vind je hier.

Comments

Geef een reactie