Een cirkel in wording: het ontvouwen van beweging met Nacera Belaza

Workshop Nacera Belaza

Nacera Belaza’s dansgezelschap heeft vele befaamde danscreaties op haar naam staan, waaronder haar laatste voorstelling ‘Le trait’. Nogmaals heeft het kunstencentrum Moussem haar kunnen uitnodigen voor het geven van een auditie/workshop als onderdeel van het opkomend, internationaal dansproject in samenwerking met Algerije, België, Frankrijk en Japan. De première wordt verwacht in september 2014 op ‘Biennale de la danse de Lyon (Focus Dance)’.

Al op de drempel van het Cultureel Centrum van Berchem kom ik een aantal ontgoochelde, verbouwereerde dansers tegen. Een van hen is een afgestudeerde moderne danser die me vertelt dat ‘hij als danser ‘te technisch’ is en ‘teveel in zijn hoofd zit’.’ Nacera zoekt iemand die ‘fris’ is en gevormd kan worden. Terwijl ik naar binnen loop vraag ik me af hoe iemand die zo goed is als hij, te technisch kan zijn.

Nacera is een danseres, kunstenares en choreografe die precies weet wat ze wil en een speciale manier heeft om dit in haar creaties tot uitdrukking te brengen. Ze kan makkelijk creatieve beslissingen nemen voor de dansers, maar dat is niet echt het doel van deze auditie. Nu is het articuleren van haar wensen tegenover de dansers ook niet wat ze zoekt. Vooral wanneer Nacera de dansers de basisinstructie geeft om hun eigen beslissingen te nemen.

 

“Jullie zijn een envelop die ruimte bevat. Niet zomaar Een Ruimte, maar lege ruimte. Eerst probeer je alle geluiden te ontvangen wanneer je je hoofd en de rest van je lichaam vrij maakt. Wanneer je leert te ontvangen zal je leren de belichaming te worden van elk geluid dat je hoort.”

 

Dit was de belangrijkste instructie, die werd gevolgd door een hardnekkig gedeconstrueerd vocabulaire.

 

Loslaten-ontvangen-worden

 

Per definitie grenst dit aan de fundamenten van de moderne dans, waarin de dansers de totale beweging van hun lichamen verkennen. Een beweging die wordt uitgebeeld door een extra Nacera-ingrediënt.

 

“Rechtvaardig de beweging niet, er zijn zoveel redenen om te bewegen”

 

Workshop Nacera Belaza

Wanneer je de dansers aan het begin observeert, zie je de verbouwereerdheid en verwarring op hun gezichten. En als de groep geluk had zouden er een of twee dansers zijn die het lukte om de geluiden te belichamen zoals Nacera het wilde zien, de weerstand van het ritme inbegrepen.

Na enkele try-outs verandert de rigide atmosfeer, veroorzaakt door de noodzaak te slagen, in een vrije en comfortabele noot. Waarin elke beweging de leegte oproept en de dynamische zelfbeheersing bevat die nodig is voor deze speciale ervaring.

Het commentaar van Nacera is dat ‘dans een manier is om menselijke wezen te verkennen, en wat is een beter punt van vertrek dan jezelf?! Al deze existentiële vragen worden geleerd door middel van dans en choreografie. Dit is mijn manier om deze essentiële verkenning op mijzelf en indien mogelijk ook op de dansers toe te passen. Het belangrijkste is om te weten waarom je op een bepaalde manier beweegt. De verwerving van deze kennis is meestal onzichtbaar, maar niet voor het geoefende, hardwerkende oog.’

Dansimprovisatie wordt geacht het scheppen van nieuwe bewegingen te zijn, en het overwinnen van de standaard. Nacera gaat nog een stapje verder en kondigt dans aan als het jezelf loslaten terwijl je dit subtiele evenwicht vindt tussen accepteren waar de beweging je brengt, en je bewustzijn daarvan. Dus zou je de grenzen van het zelf moeten verleggen, het verkennen, door de technische gewoontes in vraag te stellen, de bekende weerstand en gebruikelijke angsten van het lichaam.

Wat, waarom, en nog eens waarom? Je houdt niet op met vragen stellen totdat je je bewust bent van elke stap die je zet.

“Je beweging zou consequenties voor de ruimte moeten hebben, omdat jouw uitdrukking de perceptie van de toeschouwer verandert. En plotseling wordt de ruimte uitgebreid naar een andere dimensie”

Dit soort dans probeert de ruimte opnieuw uit te vinden als iets dat onbeperkt is en leeft in de aanwezigheid van de danser. Ze verklaart dat ruimte niet iets is om gewoon maar op te vullen om het opvullen. Het is een beschikbaar terrein dat voor een veelheid van projecties van het zelf kan worden gebruikt.

Er lijkt dus een weg naar bewustzijn te zijn. Nacera vult dit aan door te zeggen dat het niet als een cadeau wordt vastgehouden, maar tot leven komt als we contact maken met onze intuïtie. Het is dit vermogen dat je dichter bij een inwendige beweging brengt. Deze behoefte, om dichter bij jezelf te komen, is een ontegenzeggelijke zoektocht, eentje die Nacera motiveert om zichzelf elke dag opnieuw uit te vinden en om de begrenzingen van haar lichaam te overstijgen, een fundamentele heruitvinding.

Workshop Nacera Belaza

 

“Laat je niet door de ruimte beperken”

 

Wanneer je dieper doordringt in het labyrint van Nacera’s denken ontdek je de noodzaak jezelf te uit te wissen. Jezelf leegmaken werkt bijna als een zuiveringsproces dat je in staat stelt de voor nieuwe, opkomende bewegingen benodigde ruimte te scheppen. Met andere woorden, een cirkel te worden.

 

“Alles komt van het lichaam”

 

In dit jaar wil Nacera dat alles een cirkel wordt. En de aandacht wordt gegrepen, niet door de cirkel te imiteren, maar door de manier waarop het op je doorwerkt als danser, door hoe het je bewegingen zal herdefiniëren. Het is een eenvoudig beeld – het zal je zuiveren – het zal veranderen hoe je beweegt – het zal je bekende structuren opnieuw uitvinden – het zal uiteindelijk, bij voorkeur, je veranderen als danser.

 

“Verleg je grenzen”

 

Nacera werkt met kleine geprojecteerde beelden, een lege ruimte en veel geleide intentie. Een langdurig proces dat de danser inbedt in een transformatie verre van gemechaniseerde handelingen.

Workshop Nacera Belaza

 

En hoe is het publiek betrokken bij dit proces?

Voor de toeschouwer krijgt dit schouwspel het voor elkaar zich te bemoeien met elke verwachting die een kijker kan hebben. Het nodigt je uit het niets te accepteren en elke mogelijkheid te accepteren, om je over te geven aan een bijna oneindig punt in de tijd, en los te laten. Het is precies deze positie in haarzelf waarmee Nacera graag in contact komt.

Het is Nacera gelukt een stuk te construeren dat de abstracte elementen van het leven belichaamt en een opening geeft naar een verhalend stuk. De dansers moeten geloven dat dans techniek overtreft en het vermogen schept om verbinding te krijgen met de bron ervan, het leven.

Nacera eindigt met de volgende woorden: “Kunst kan veeleisend zijn. De beweging op het toneel worden niet uitgevoerd om de toeschouwer zich goed te laten voelen, noch om hem te plezieren of enige mystificatie van jezelf te scheppen. Het is slechts een manier om echt eerlijk en oprecht tegen jezelf te zijn, wat voor mij het belangrijkste doel van dit werk is.”

 

“Beperk de geluiden niet tot je comfort zone.

Maak verbinding, ontspan je en vind die ruimte die ALLE geluiden bevat”

Foto’s: © Soumaya El Houbba

Comments

This post is also available in: English