Miljoenen verhalen, één droom

Red Star Line Museum - © Michel Wuyts

Red Star Line Museum © – Michel Wuyts

We schrijven 19 januari 1873. De Vaderland, het eerste schip van de rederij Red Star Line, maakt zich op om de Grote Plas over te steken. Matrozen trekken het anker op en maken de touwen van de meerpalen los. De Vaderland blaast haar eerste stoom uit. Aan boord: meer dan een handjevol bevoorrechten in de eerste en tweede klasse. In de derde klasse: honderden arme landverhuizers opeengepakt in erbarmelijke reisomstandigheden. Weg van de doffe ellende en stralende dromen tegemoet. Straks zullen deze immigranten hun geluk beproeven in Amerika, de leverancier van dromen.

We schrijven 17 februari 1964. Marokkaanse en Belgische hoogwaardigheidsbekleders zetten hun handtekening onder het eerste tewerkstellingsakkoord. Duizenden jonge Marokkaanse gasten, klaar voor het grote avontuur. Onder hen ook El Ayachi Ould Aissa. Op weg naar Europa, het continent bezaaid met zoete dromen.

We schrijven 19 september 2013. Het Red Star Line Museum in Antwerpen opent zijn deuren. Niet voor het grote publiek. Dat is voor straks, op 28 september. Vandaag mag de pers het museum bezichtigen. Het nieuwe museum bevindt zich in de originele vertrekloodsen van de Antwerpse rederij Red Star Line.

Red Star Line Museum © - Michel Wuyts

Red Star Line Museum © – Michel Wuyts

Vanaf je het museum betreedt, wandel je door de verhalen van de vele immigranten. In een split second hoor je de stemmen van de passagiers. Je proeft het enthousiasme van de eerste gelukproevers. Je ziet de sterretjes in de ogen van de kinderen. Op weg naar het beloofde land. Maar je ruikt ook de onzekerheid, gehuld in een walm van angst. De meedogenloze stem van de controledokter. Cholera of luizen? Dan volgt een douche van azijn en benzeen. Het museum laat een grote indruk op me achter. De verhalen van de duizenden landverhuizers, op zoek naar een beter leven, blijven aan me kleven. Het museum maakt veel los bij me. Ik denk aan mijn vader, Allahirahmou (mag God hem genadig zijn). Waarom? Wat hebben die duizenden landverhuizers en mijn vader gemeen? Niets op het eerste zicht. De meeste landverhuizers waren Oost-Europeanen, vluchtende joden, West-Vlamingen, … allen op weg naar Amerika. Misschien doet het museum iets met me omdat ik zelf een kind ben van een immigrant. Het museum, de verhalen, de voorwerpen, … Ik kwam plots heel dicht bij hoe mijn vader zich moet gevoeld hebben toen hij in 1964 de Marokkaanse grond verliet. Archieffoto’s in het museum tonen afscheidstaferelen. Vaders die dochters uitwuiven. Geliefden die aan de kaai elkaar een laatste kus geven. Naar wie zou mijn vader achterom hebben gekeken bij zijn afscheid in 1964? Wie had hem uitgezwaaid? Hem gezegd hebben: “Vergeet je niet te schrijven?” In het museum staat een prachtige koffer van de familie Bobelijn uit 1931. Het voert me naar Al Hoceima in Marokko. Wat ging er door mijn vader heen toen hij zijn hemden en broeken al plooiend in zijn reiskoffer stak? Onze museumgids vertelt ons dat Vlamingen een wafelijzer meenamen, als een stukje herinnering aan België. Wat zou mijn papa hebben meegenomen als ultieme herdenking aan zijn vaderland?

Red Star Line Museum © - Michel Wuyts

Red Star Line Museum © – Michel Wuyts

Ik heb geen familieleden die het grote geluk aan de overkant van de Atlantische Oceaan zochten. En toch ik voel ik hier elke traan, zucht, trillende handen, knikkende knieën en bonzende harten van elke gelukszoeker. Ik denk aan de vreugde en verwarring die mijn vader moet gevoeld hebben toen hij zijn ‘enkeltje België’ in handen kreeg.

De verhalen van deze landverhuizers zijn universeel. Dat is de grote verdienste van het Red Star Line Museum: het brengt de migratie in een groot verhaal. Elke immigrant of landverhuizer, in 1873, 1964 of 2013 is op zoek naar één ding: hoop op een beter leven.

Hopelijk beseffen alle aanwezigen vandaag dat: de burgemeester, de journalisten, ikzelf, … als we straks het museum uitwandelen en de kleurrijke wijken van Antwerpen-Noord snel voorbijrijden.

 

 

Het Red Star Line Museum organiseert volgend jaar, een expositie naar aanleiding van 50 jaar Marokkaanse Migratie. Meer info volgt.

 

Red Star Line Museum open vanaf 28 september 2013. Tickets en informatie: http://www.redstarline.be/nl/bezoek

Comments