Light from the Middle East: New Photography

Newsha_Tavakolian._From_the_series_Mothers_of_Martyrs_2006_VA

Newsha Tavakolian. Van de serie Mothers of Martyrs, 2006

Als je op een donkere januaridag in het midden van de Brompton Road in Londen staat, dan kan je op twee manieren verlichting zoeken. Ofwel ga je de oostelijke toer op om je in het decadente warenhuis Harrods te laten verblinden door al het geschitter van luxe en geef je toe aan je guilty pleasures. Of je wandelt naar het westen, naar het V&A-museum voor de foto-expo Light from the Middle East: New Photography. Met mijn voorliefde voor fotografie hoef ik mezelf niet lang te overtuigen. Op naar het echte oosten dus.

Hassan Hajjaj. Saida in Green, 2000

Hassan Hajjaj. Saida in Green, 2000

Met meer dan 90 werken noemt Light from the Middle East zichzelf de eerste grote foto-expo in Groot-Brittannië van hedendaagse fotografie uit en over het Midden-Oosten. In deze tentoonstelling geven 30 bekende en opkomende fotografen uit het Midden-Oosten hun creatieve reflectie over de sociale vraagstukken en politieke omwentelingen die de regio de laatste 20 jaar hebben vormgegeven.

Iraniërs die een foto verbranden van de Shah tijdens de Iraanse Revolutie in 1978, gesluierde vrouwen met geweren in hun handen, vier geëxecuteerde generaals: Light from the Middle East opent met een fotoreeks van de iconische Iraanse Magnum-fotojournalist Abbas. Je krijgt hiermee al meteen een voorproefje van alle usual suspects uit het Midden-Oosten: geweld, oorlog, onderdrukking, … Toch verhaalt deze expo niet enkel de politieke en sociale situatie uit de regio. Light from the Middle East gaat vooral ook over de betrouwbaarheid van het medium fotografie. Want verwacht van deze expo niet zomaar een willekeurige reeks van foto’s uit het Midden-Oosten. Light from the Middle East is meer dan een uitstalling van een fotoarchief. De expo is ingedeeld in drie secties: Recording, Reframing, Resisting, elk afhankelijk hoe de fotograaf het medium gebruikt.

Uitdagen, herkaderen en manipuleren

In de eerste sectie Recording dagen de fotografen je uit. Fotografie is een krachtig medium om mensen, plaatsen en gebeurtenissen te registeren. Maar hoe betrouwbaar is een foto? Geven beelden altijd een objectieve weergave van de realiteit? In deze sectie wordt de ambiguïteit van beelden verkend. Onder andere beelden van Manal Al-Dowayan’s I am… en Magnetism van Ahmed Mater komen hier aan bod.

De artiesten in de sectie Reframing nemen foto’s uit het verleden als referentiepunt. De artiesten in deze sectie herkaderen bestaande foto’s tot nieuwe beelden. Zo zien we bijvoorbeeld beelden uit de reeks Qajar van Shadi Ghadirian. De Iraanse fotografe geeft hier het spanningsveld weer tussen traditie en moderniteit.

Shadi Ghadirian, van de serie Qajar, 1998

Shadi Ghadirian, van de serie Qajar, 1998

In de laatste sectie Resisting gaat het nog een trapje hoger. De fotografen hier ondermijnen de autoriteit van de foto als ‘absolute waarheid’ door ze digitaal of manueel te bewerken. Zo creëert Nermin Hammal een vorm van escapisme in haar serie Uphekka.

Nermine Hammam, van de serie Upekkha 2011

Nermine Hammam, van de serie Upekkha 2011

De drie secties kunnen een handige gids zijn om je doorheen de foto-expo te leiden. Maar hoezeer de curator ook haar best heeft gedaan om de foto’s te categoriseren, ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de thematische indeling de lading lang niet altijd dekt. Sommige beelden behoren duidelijk niet tot één van de drie categorieën. Was de curator iets te snel om de meer dan 90 foto’s uit het fotoarchief een bestemming te geven? Toch hoeft deze expo niet alleen daarop afgerekend te worden. De verdienste van de expo is ook dat ze exclusief fotografen in de kijker zet die, door geboorte of oorsprong, affiniteit hebben met de regio. Die notie, dat ze zowel toeschouwer als deelnemer zijn, uit zich in krachtige beelden.

Mijn raad? Ben je in Londen, laat dan even de hustle and bustle links liggen en bezoek zeker deze expo. En voor wie zijn kooplust toch niet kan bedwingen: bij de expo Light from the Middle East behoort een gelijknamig boek dat je in de giftshop van het museum vindt. Maar voor 20 pond kocht ik mijn exemplaar. Iedereen zijn guilty pleasures.

Light from the Middle-East: New photography, nog tot 7 april 2013

Victoria en Albert Museum, Cromwell Road, Londen

 

Comments

This post is also available in: English