Hassan Hajjaj, artistieke duizendpoot uit Marokko

HassanHajjaj_cover_HIndi_Zahra
Hassan_Hajjaj_Ilham

Ilham © Hassan Hajjaj

Een boek dat de aandacht vestigt op zowel fotografie als mode, film en design? Moet kunnen, dacht Hassan Hajjaj, een gerenommeerde kunstenaar met eigen stekje in Marrakech en Londen. Hoe moeten we deze man omschrijven? Fotograaf? Interieurdesigner? Muzikant? Modeontwerper? Elke benaming doet onrecht aan zijn talenten, want deze kunstvormen zitten allemaal vervlochten in één persoon. En voor het eerst krijgen we een overzicht van alle werken die hij vervaardigd heeft: het boek “By Hassan Hajjaj: Photography, Fashion, Film, Design”.

Het verhaal achter de kunst

Wanneer ik een kijkje neem in het boek vallen de overweldigende kleuren meteen op. Het honderdtal foto’s stralen een bepaalde vrolijkheid uit en creëren een sfeer die doet denken aan de pop art van Andy Warhol. En toch bewandelt Hassan een uniek pad met zijn kunst. Het boek neemt ons mee op reis doorheen zijn leven. We maken kennis met alles wat hem inspireert: de straten van Marokko, de reggae en hiphopscene in Londen, prachtige gesluierde vrouwen, kleurrijke koopwaar in winkeltjes, goede vrienden, maar ook onverwachtse ontmoetingen met het hennameisje, de mannelijke buikdanser, de traditionele Marokkaanse muzikant.

Wat is het verhaal achter deze spontane kleurenexplosie en mix van oriëntaalse en westerse invloeden? De expressie van Hassan vloeit voort uit zijn kindertijd: geboren in 1961 in het havenstadje Larache, Marokko, en opgegroeid in een arme maar liefdevolle familie. Als kleine jongen slenterde Hassan de stranden van Marokko af, op zoek. Op zoek naar een sok, een fles, een plastieken zak… Hij verwonderde zich vaak over de vele bruikbare spullen die de zee met zich meebracht, ideaal om zelf speelgoed van te maken. Zijn inventiviteit en ongedwongen bewondering voor de wereld vormden de ideale basis voor zijn latere carrière als kunstenaar.

Hassan Hajjaj_Marques_Toliver

Marques Toliver © Hassan Hajjaj

Creativiteit vindt steeds haar weg

De familie Hajjaj verhuisde in 1975 naar Londen, een nieuwe carrièrekans voor Hassans vader maar een drastische aanpassing voor Hassan zelf. Hij miste de vrijheid die hij altijd gevoeld had in Larache, en de triestig ogende nieuwe stad rondom hem was een domper op zijn gemoed. Maar toen al werd Hassan getypeerd door een positieve ingesteldheid, en hij besloot om creatief om te springen met het leven in Londen.

Het onderwijs bood hem geen inspiratie. Pas wanneer hij op vijftienjarige leeftijd de schoolbanken achter zich liet, kon hij zich volledig ontplooien. Zijn eerste grote passies waren muziek en mode. Hassan maakte promotie voor lokale muziekgroepjes en organiseerde optredens in verschillende Londense clubs. Hij opende ook een winkel met urban fashion, waarbij outfits ontworpen door enkele vrienden de rekken vulden.

1989 was een keerpunt in zijn leven, hij kreeg een fotocamera in handen en ontdekte de kunst van het fotograferen. Zijn kledijwinkel was zijn leerschool, waar hij kon experimenteren met modefotografie. Hassan begon ook eigen kleren te ontwerpen. Hoewel hij nooit een opleiding genoten heeft, stond dit zijn creatieve uitspattingen niet in de weg. Integendeel zelfs, hierdoor is zijn kunst uitgegroeid tot een spontane uiting van wat hij voelt in hart en ziel.

Eén van zijn bekendste werken is het interieurdesign van een nieuwe en hippe bar in Parijs: Andy Wahloo. De naam is een knipoog naar Andy Warhol en alludeert op het Arabisch voor “ik heb niets”. De meubels zijn namelijk gemaakt uit gerecycleerd materiaal, een vaardigheid die Hassan al van kindsbeen af bezit. Zo stak hij stoelen ineen uit drankdozen en vormde hij aluminiumblikken om tot lampen. Hassan Hajjaj de designer, nog een talent erbovenop.

Te bewonderen over de hele wereld

HassanHajjaj_cover_HIndi_ZahraDe Rose Issa Projects Gallery in Londen lanceert Hassans boek op 13 maart 2014. Er zijn ook verschillende projecten van Hassan te bewonderen aan de overkant van de oceaan. In het Los Angeles County Museum of Art (LACMA) te California staat de video-installatie “My Rock Stars, Volume 1”. De negen muzikanten die afgebeeld worden, zijn gehuld in funky outfits ontworpen door Hassan. Met de drukke, kleurrijke patronen op de achtergrond creëert hij een eigen universum van traditie, moderniteit, muziek en mode.

Maar Hassan wil nog zoveel meer personen in de schijnwerpers plaatsen, vandaar de tentoonstelling “My Rock Stars, Volume 2” in de Gusford Gallery in Los Angeles. Hassan portretteert verschillende individuen als rocksterren en geeft hen hun nieuwe identiteit door middel van blinkende outfits, rekwisieten en ja, zelfs de omlijsting. We krijgen unieke fotokaders te zien, gaande van flesjes cola en fanta tot voedselblikken en luciferdoosjes, allemaal gevonden in Marokkaanse kraampjes. De link met de Arabische wereld is dus nooit ver weg, en toch stralen de foto’s tegelijk een internationaal gevoel uit.

Als laatste vinden we het fotoproject “’Kesh Angels” in de Taymour Grahne Gallery (New York). De naam is een verwijzing naar de Hell’s Angels, de foto’s zijn gemaakt in Marrakech en de hoofdrol wordt vertolkt door Marokkaanse vrouwen op motorfietsen. Hassan plaatst traditionele kledij zoals een abaya en hoofddoek tegenover prints van internationale merken als Louis Vuitton en Nike. Origineel en gewaagd, maar het spreekt aan. Op die manier neemt hij een loopje met de stereotiepe voorstellingen van “het westen en het oosten”. Hij brengt de toenemende globalisering op een unieke manier onder de aandacht en bewijst dat de Afrikaanse, Arabische en Europese cultuur perfect samengaan en elkaar aanvullen.

Hassan_Hajjaj_Kesh Angels

Kesh Angels © Hassan Hajjaj

HAssan_Hajjaj_Miriam

Hajjaj Miriam © Hassan Hajjaj

 

Het boek kan je hier online raadplegen. Kopen kan hier. Dit artikel is tot stand gekomen tijdens de journalistieke workshop in samenwerking met Kif Kif.

Uitgegeven door Rose Issa Projects in 2013. ISBN: 978-0-9570213-5-8. Hardcover, 120 pagina’s, 100 kleurenfoto’s

Comments

This post is also available in: English

Geef een reactie