Expositie Despite: 16 Palestijnse kunstenaars onder één dak

Four faces – Mohammed Joha

Vanaf vrijdag 7 december laten zestien geëngageerde Palestijnse kunstenaars in Londen zien dat het culturele en artistieke leven in Palestina nog dynamisch is ondanks een voortdurende militaire en politieke bezetting. Zelfs onderdrukking en controle beletten deze Palestijnen niet om provocerende werken te blijven produceren. Hun behoefte aan creatieve expressie als tegenwicht tegen het geweld bevestigt hun vitaliteit en hoop.

Who I am I – Mohammed Joha

“Despite”, ondanks, heet de tentoonstelling. En daar gaat het allemaal om. Wat opvalt in de getoonde werken is hoe ‘gezond’ ze zijn. Niet in de zin van verstandig, maar eerder duidelijk en coherent. Er is geen verwarring of pretentie. Het werk van deze Palestijnen wordt niet geremd door de problemen die de kunstenaars in een bepaalde fase van hun leven en carrière hebben meegemaakt. Ondanks de gevolgen van de historische gebeurtenissen in het land, ondanks de effecten van de bezetting, ondanks gedwongen of vrijwillige ballingschap, ondanks militaire agressie en vernietiging en ondanks de beperkte bewegingsvrijheid, immers, tentoonstellingen organiseren wordt bemoeilijkt door blokkades, militaire checkpoints, etc.. Ondanks deze ervaringen, die ook hun werk beïnvloed hebben, laten deze kunstenaars een opmerkelijke artistieke kant van zichzelf zien. Ze presenteren hun creatieve kracht en artistieke verbeelding met kleur, licht en materie.

Flying lesson – Hani Zurob

 

In het werk van Mohammed Joha, een jonge kunstenaar uit Gaza die momenteel in Italië woont, staat de relatie centraal tussen mens, in het bijzonder de Palestijn, en de psychologische en geografische muur die hem opgelegd is door de geschiedenis heen, van de Nakba in 1948 tot aan de Naksa in 1967. Titels van zijn werken zijn illustratief: “Schizophrenia”, “Who I am I” en bijvoorbeeld “What behind the Wall”.

Uit de schilderijen van Hani Zurob, een kunstenaar uit Gaza die een aantal jaren in Parijs heeft gewoond, spreekt een sterk gevoel van ballingschap en afstand, en zelfs vervreemding. Hij creëerde de reeks “Flying Lesson” toen zijn zoon hem de vraag stelde:”Papa waarom ga je niet met ons mee naar Jeruzalem?” Zurob kan niet meer terug en zijn zoon begrijpt dit niet. De jongen probeert steeds andere voertuigen uit om zijn vader te overtuigen mee te gaan naar zijn grootvader in Jeruzalem.

Liberation – Tayseer Barakat

Spookachtige aanwezigheid ontdekt men in de werken van Tayseer Barakat en Jawad  Al Malhi, twee kunstenaars die beiden opgegroeid zijn in de overbebouwde en overvolle vluchtelingenkampen. Barakat omschrijft zijn werk als ‘een mozaïek van beelden’, waarmee hij, als deel van de geschiedenis van Palestina, zijn persoonlijke worsteling met het leven onder de bezetting verkent. Hij drukt het zo uit: “Het gezang van de opstanden dat weerklinkt in de Arabische straten heeft mijn verbrijzelde ziel hersteld van de steegjes van de ballingschap en mijn diepe verlangen naar huis terug te keren.”

Toch is er ook een lichtheid, een genot en vreugde in de kwaststreken in de werken van bijvoorbeeld Hosni Radwan en Rana Bishara. Ook Rima Al-Mozayyen gebruikt kleur, naast patronen in haar metaforische beelden, zoals de palmboom die groeit in de woestijn met weinig water en de zwart-witte kuffiyeh-sjaal die het symbool is geworden van het nationale Palestijnse verzet. De geometrische precisie en complexiteit van het patroon in de traditionele islamitische kunst is ook een bron van inspiratie en een bron van trots voor velen van deze kunstenaars, vooral bij de oudere generaties.

Our Story is Letters – Majed Shala

Untitled 1 – Shareef Sarhan

In de werken van de hedendaagse kunstenaars die in het geïsoleerde Gaza wonen –zoals Mohammed Abusal, Mohammed Hawajri, Raed Issa, Dina Mataren, Majed Shala en Sharief Sarhan– is een levendigheid van kleuren en een dynamische energie te merken. Ze weigeren zich te concentreren op vernietiging en opsluiting; in plaats daarvan gebruiken ze licht en kleur, omarmen ze de poëzie die inherent is aan het Arabische schrift en de taal, de schoonheid van een eenvoudig, alledaags object of van het uitzicht door een raam, het bestaan en de symboliek van licht.

In de recente werken van Mohammed Abusal verkent hij de magische kracht van het elektrisch licht dat we vaak voor lief nemen: in Gaza is elektriciteit vaak alleen beschikbaar voor een aantal uren in de dag. Elektriciteit wordt daar gewaardeerd en gekoesterd.

Light – Mohammed Abusal

Al deze kunstenaars fotograferen als middel om de ergens toch mooie omgeving rond hen vast te leggen. Ze schuwen de bruutheid en de harde realiteit niet die ze hebben gezien en meegemaakt, maar ze gebruiken kunst als teken van menselijke veerkracht.

De tentoonstelling ‘Despite’ opent op vrijdag 7 december 2012 en loopt tot vrijdag 28 december 2012.

Deelnemende kunstenaars zijn: Nidal Abu Oun, Mohamed Abusal, Jawad Al Malhi, Mohamed Al Hawajri, Nabil Anani, Tayseer Barakat, Rana Bishara, Mohammed Joha, Raed Issa, Mohammed Musalam, Dina Mattar, Rima Al-Mozayyen, Hosni Radwan, Majed Shala, Shareef Sarhan en Hani Zurob.

Arts Canteen is een in Londen gevestigde culturele onderneming. Het doel is het opbouwen van artistieke relaties tussen de Arabische wereld en Europa. Het biedt een platform aan opkomende en mid-career kunstenaars die hedendaagse beeldende kunst en muziek creëren.

Foto’s: Arts Canteen (& de vermelde artiesten)

Comments

This post is also available in: English